← Blog · Stan prawny na: 2 września 2026

Czy można nie płacić rat w trakcie procesu? Przy CHF — tak, automatycznie z mocy ustawy

Najczęstsze pytanie przed pozwem: „a co z ratami w trakcie sprawy?". Od 7 sierpnia 2026 r. odpowiedź jest najlepsza w historii spraw frankowych: przy kredycie CHF rat nie płacisz z mocy samej ustawy — bez wniosku, bez opłat i bez czekania na decyzję sądu.

Kredyt w CHF: wstrzymanie automatyczne

Ustawa frankowa (Dz.U. z 2026 r. poz. 985) przesądziła: z chwilą doręczenia bankowi pozwu kwestionującego umowę obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany do prawomocnego zakończenia procesu. W tym czasie bank nie może wypowiedzieć umowy ani przekazać danych do BIK czy biur informacji gospodarczej, a istniejące wpisy o zaległościach objętych wstrzymaniem podlegają wykreśleniu. Dotyczy to także spraw, które były w toku przed wejściem ustawy w życie. Pełną analizę nowych przepisów znajdziesz we wpisie Ustawa frankowa 2026 — co dokładnie zmienia.

Wnioski o zabezpieczenie, które w sprawach CHF czekały na rozpoznanie, zostały umorzone z mocy prawa — nie dlatego, że kredytobiorcy coś stracili, tylko dlatego, że ustawa daje im to samo od razu i każdemu. Wcześniej o wstrzymaniu rat decydował sąd indywidualnie; teraz to standard ustawowy.

Kredyt w EUR, USD lub innej walucie: zabezpieczenie sądowe wciąż działa

Ustawa obejmuje wyłącznie kredyty i pożyczki związane z CHF. Przy pozostałych walutach nadal składa się wniosek o zabezpieczenie przez wstrzymanie spłaty — i nadal jest on skuteczny. Podstawę dał wyrok TSUE z 15.06.2023, C-287/22: przepisy krajowe nie mogą uniemożliwiać sądowi wstrzymania spłaty rat na czas procesu o unieważnienie umowy. Szanse są największe, gdy suma Twoich wpłat przekroczyła już wypłacony kapitał — wtedy sądy uwzględniają wnioski regularnie. Wniosek składamy zwykle razem z pozwem (wtedy bez dodatkowej opłaty); sąd rozpoznaje go na posiedzeniu niejawnym, często w kilka tygodni. Więcej o sprawach w innych walutach: Kredyty w EUR i USD — te same klauzule, te same szanse.

Czego nadal nie robić

Nie przerywaj płatności przed doręczeniem pozwu bankowi (przy CHF) ani bez postanowienia sądu (przy innych walutach) — samowolne wstrzymanie to ryzyko wypowiedzenia umowy i wpisu do BIK. Różnica między „przestałem płacić" a „ustawa/sąd wstrzymały mi obowiązek płacenia" jest fundamentalna. Jeśli chcesz zachować pełną ostrożność, ustawa pozwala też dobrowolnie spłacać dalej (do wysokości wypłaconego kapitału) — bank nie może odmówić przyjęcia takich wpłat, a po wygranej podlegają one rozliczeniu.

Wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Autor: adw. dr Tomasz Gulla, GULLA® Kancelaria Adwokacka (Gdynia · Słupsk).