← Blog · Stan prawny na: 2 września 2026

Ustawa frankowa 2026: raty wstrzymane z mocy prawa i szybszy proces — pełna analiza

Krótko: od 7 sierpnia 2026 r. obowiązuje ustawa o szczególnych rozwiązaniach w sprawach kredytów frankowych (uchwalona 29 maja 2026 r., Dz.U. poz. 985). To najkorzystniejsza zmiana przepisów dla frankowiczów od początku sporów z bankami: raty przestajesz płacić z mocy samego prawa, bank nie może Cię za to „ukarać", a proces ma być wyraźnie szybszy. Ustawa stosuje się także do spraw, które już się toczą.

Zmiana nr 1: raty wstrzymane automatycznie — bez wniosku i bez opłat

Z chwilą doręczenia bankowi pozwu, w którym kwestionujesz umowę kredytu CHF, obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany aż do prawomocnego zakończenia sprawy. Nie składasz żadnego wniosku, nic to nie kosztuje i nie zależy od uznania sądu — tak działa ustawa. W sprawach wszczętych przed 7 sierpnia 2026 r. wstrzymanie również obowiązuje.

Dlaczego w ustawie nie ma słowa „zabezpieczenie" — i czemu to dobra wiadomość

Do tej pory wstrzymanie rat wymagało wniosku o zabezpieczenie: sąd oceniał go indywidualnie, część wniosków oddalano, a na postanowienie się czekało. Ustawa ten etap po prostu skasowała — to, o co wcześniej trzeba było walczyć, teraz przysługuje każdemu frankowiczowi automatycznie. Dlatego wnioski o zabezpieczenie czekające w sprawach CHF zostały umorzone z mocy prawa: nie odbierają one niczego, bo ich funkcję przejęła sama ustawa — od razu, w szerszym zakresie i bez ryzyka oddalenia.

Zmiana nr 2: tarcza ochronna na czas procesu

• Zakaz wypowiedzenia umowy — bank nie może wypowiedzieć kredytu z powodu niepłacenia rat objętych wstrzymaniem.
• Zakaz wpisów do BIK i biur informacji gospodarczej — wstrzymane raty nie są „zaległością", którą można raportować.
• Wykreślenie istniejących wpisów — dane o zaległościach objętych wstrzymaniem podlegają usunięciu; w sprawach będących w toku banki miały na uporządkowanie wpisów 2 miesiące od wejścia ustawy w życie.

Zmiana nr 3: możesz dalej płacić — jeśli tak wolisz

Wstrzymanie to prawo, nie przymus. Ustawa pozwala dobrowolnie spłacać kredyt do wysokości faktycznie wypłaconego kapitału, a bank nie może odmówić przyjęcia wpłat. To rozwiązanie dla ostrożnych: po wygranej wpłaty i tak podlegają rozliczeniu, a w razie (statystycznie mało prawdopodobnej) przegranej nie powstaje skumulowana zaległość.

Zmiana nr 4: proces ma być szybszy

• Posiedzenia niejawne — sąd może rozpoznać sprawę bez rozprawy, co usuwa najczęstszą przyczynę wielomiesięcznych przestojów.
• Zeznania na piśmie — przesłuchanie stron i świadków co do zasady pisemnie.
• Jeden sędzia w II instancji — szybsze apelacje.
• Roszczenia banku w tym samym procesie — bank dochodzi zwrotu kapitału pozwem wzajemnym, zamiast wytaczać osobną sprawę; spóźnione potrącenie po wytoczeniu powództwa obciąża bank kosztami. Dla kredytobiorcy oznacza to jedno kompleksowe rozliczenie zamiast dwóch procesów.

Zmiana nr 5: bonus przy ugodzie

Jeśli w ciągu 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie sprawa zakończy się cofnięciem pozwu (np. po korzystnej ugodzie), sąd zwraca połowę opłaty sądowej. Ustawa celowo wzmacnia pozycję negocjacyjną kredytobiorców — bankom bardziej niż kiedykolwiek opłaca się proponować uczciwe warunki. Każdą propozycję ugody i tak przeliczamy względem scenariusza wyroku.

Kogo ustawa obejmuje

• kredyty i pożyczki hipoteczne denominowane lub indeksowane do CHF (także przekształcone aneksem z PLN),
• konsumentów — również gdy obok konsumenta stroną jest inny podmiot,
• spadkobierców kredytobiorców oraz osoby odpowiadające rzeczowo lub jako poręczyciele.

Poza ustawą pozostają m.in. kredyty w innych walutach (EUR, USD) oraz umowy zawarte bez statusu konsumenta — co nie zamyka drogi do unieważnienia: tam działają dotychczasowe, sprawdzone narzędzia, z sądowym wstrzymaniem rat włącznie. Szczegóły: Kredyty w EUR i USD — te same klauzule, te same szanse.

Co robimy w sprawach klientów po 7 sierpnia 2026 r.

1. W sprawach w toku — potwierdzamy datę doręczenia pozwu bankowi i pilnujemy, by bank respektował wstrzymanie rat oraz wykreślił wpisy z BIK.
2. W nowych sprawach — składamy pozew tak przygotowany, by od doręczenia korzystać z pełnej ochrony ustawowej.
3. Doradzamy indywidualnie, czy korzystać ze wstrzymania, czy spłacać dobrowolnie do kapitału — to zależy od rozliczenia konkretnej umowy.

Wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Autor: adw. dr Tomasz Gulla, GULLA® Kancelaria Adwokacka (Gdynia · Słupsk).